Het krioelt van de rivierkreeften in Meierij, ‘Het is een ware delicatesse’

SINT-OEDENRODE/SCHIJNDEL – De natuur in de regio Meierij krijgt steeds meer te maken met een welig tierend exootje: de Amerikaanse rivierkreeft. De zwemplas van De Kienehoef in Sint-Oedenrode zit er tjokvol mee, hetzelfde geldt voor veel sloten en vijvers in onder meer Schijndel en Boxtel.

Wat camping De Kienehoef in Sint-Oedenrode het beste kan doen tegen die vele rivierkreeften? ,,Ik zou de campinggasten zo veel mogelijk kreeftjes laten vangen. En dan kunnen ze die op de barbecue leggen, want ze smaken echt heerlijk”, zegt Miquel Lurling, universitair hoofddocent ecologie en waterkwaliteit aan de Universiteit van Wageningen. Samen met circa 75 studenten deed hij onlangs onderzoek naar de waterkwaliteit van de plas aan de Zwembadweg in zijn woonplaats Sint-Oedenrode.

De studenten vingen met hun fuiken in vijf dagen tijd in totaal 1276 gestreepte Amerikaanse rivierkreeften. De zoetwaterbeesten met schaartjes hadden een gemiddelde lengte van 8 centimeter met een gemiddeld gewicht van 16 gram. Het grootste exemplaar was 16,5 centimeter en woog 64 gram. ,,In de zwemplas zitten ongetwijfeld tienduizenden kreeftjes”, zegt Lurling. Ze doen mensen geen kwaad, maar verstoren wel het ecosysteem totaal. ,,In de eens zo voedselrijke vijver van de Kienehoef is haast geen waterplant of waterinsect meer te vinden. Die zijn allemaal opgevreten door de rivierkreeftjes.”

In Rooi vonden de studenten tijdens hun veldpraktikum nog een exoot, die in groten getale aanwezig is: de zonnebaars. Ook een visje dat hier niet thuishoort en al het andere kleine leven weg rooft.

Volgens eigenaar Ron van Rooij van De Kienehoef valt de overlast reuze mee. ,,Last? Helemaal niet. Niemand heeft er last van, die kreeftjes eten alleen de beplanting op.”

Het probleem van de kreeftjes is dat ze vrijwel geen natuurlijke vijand hebben omdat ze exoten zijn. Ze horen hier eigenlijk niet thuis, maar komen uit Noord-Amerika. ,,Ze zijn ooit door iemand hier neergezet en planten zichzelf razendsnel voort.”

De rivierkreeftjes zijn ook mobiel, doceert Lurling. ,,Ze kunnen makkelijk van het ene water naar het andere lopen. Dat doen ze vooral ‘s nachts.” Deze soort rivierkreeft werd in 2002 voor het eerst in Nederland aangetroffen. In het begin vooral in de Alblasserwaard, later onder meer in Friesland en Groningen en nu dus ineens in de Meierij. Lurling: ,,Dit doet vermoeden dat er levende exemplaren vervoerd zijn.”

Wijboschbroek
Het zou Lurling dan ook niets verbazen als de rode kreeftjes in de hele regio oprukken. Navraag leert dat bij Staatsbosbeheer, waterschap Aa en Maas en de gemeente Meierijstad weinig bekend is over de ‘oprukkende’ kreeftjes. Een woordvoerder van waterschap De Dommel bevestigt daarentegen dat in de sloten rondom het Wijboschbroek in Schijndel veel Amerikaanse rivierkreeften zitten. ,,Het is niet ons beheergebied, maar het is daar een ware plaag. Bij ons in het stroomgebied van de Dommel komen de rivierkreeftjes tot nu toe alleen in het Zandleij-stroomgebied voor tussen Tilburg en Helvoirt. Ze graven oeverholen waardoor de taluds in kunnen zakken, wat weer extra kosten voor herstel met zich meebrengt. Het is lastig er iets aan te doen.”

Ook in visvijvers komen de rivierkreeften volop voor. Ze houden van wat (warmer) stilstaand water. Bij het Leysenven in Boxtel hoor je van vissers dat de kreeftjes nu en dan de maden aan het vishaakje opvreten.

Niet wenselijk
Miquel Lurling vindt de aanwezigheid van de kreeftjes niet wenselijk. ,,Ze hebben een enorme impact op het watersysteem. In Sint-Oedenrode zagen we ook dat het water troebeler werd. En ze kunnen kreeftenpest verspreiden.”

De enige oplossing voor de oprukkende exoten is vangen en opeten, mits het water niet vies is. Lurling: ,,In de supermarkt kosten ze een paar euro, terwijl ze voor het oprapen zijn. Je kunt ze niet alleen barbecueën, maar je kunt er ook lekkere soep van maken. Een ware delicatesse.”

Lees verder

“Rivierkreeft rukt op en bedreigt flora en fauna”

  Zaterdag 13 juni verscheen een artikel in het Reformatorisch Dagblad over Amerikaanse Rivierkreeften. Ivo Roessink en Fabrice Ottburg van Wageningen Environmental Research vertellen over de Amerikaanse rivierkreeften, waarom deze soorten een probleem vormen en over het vervolgonderzoek wat Kennisplatform Rivierkreeft de komende 2,5 jaar gaat uitvoeren. Lees het hele artikel hier.  

Nieuwe poster: Herken de Kreeften!

In het februari 2020 nummer van het Vakblad Natuur Bos Landschap is de poster ‘Herken de Kreeften!’ gepresenteerd. Vakblad Natuur Bos Landschap is hét Nederlandstalige vakblad voor professionals op het gebied van natuur, bos en landschap. Beheerders, onderzoekers, adviseurs, beleidsmakers, landgoedeigenaren en studenten blijven via het vakblad op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen […]

Rivierkreeften in ‘Hoe zit dat Nanne?’

In de nieuwe videorubriek ‘Hoe zit dat, Nanne?’ vertelt onderzoeker Fabrice Ottburg van Wageningen Environmental Research namens het consortium over exotische rivierkreeften in Nederland en de problematiek die dit met zich meebrengt. In De Gelderlander van 27-5-2020 verscheen ook het artikel “Zorgen om invasie van Amerikaanse rivierkreeft”.  Klik hier voor het artikel met video! De opnames […]

Kennisplatform Rivierkreeft komt samen in eindsymposium Wageningen

16 december 2019 – Afgelopen woensdag organiseerde de Good Fish Foundation het eindsymposium Kennisplatform Rivierkreeft bij de Wageningen Universiteit. Hier kwamen verschillende partijen samen om terug te blikken op het project Kennisplatform Rivierkreeft. Ook wisselden zij kennis en ervaringen uit en probeerden zij tot oplossingen te komen voor deze invasieve soort. De inheemse Europese rivierkreeft […]

Rapportage Rivierkreeftenvisserij in Nederland. Perspectief vanuit de Nederlandse kreeftenvissers’

Kennisplatform Rivierkreeft heeft op vrijdag 13 september de rapportage ‘Rivierkreefenvisserij in Nederland. Perspectief vanuit de Nederlandse kreeftenvissers’ overhandigd aan dijkgraaf Gerard Doornbos van waterschap Hollandse Delta. U kunt hier een digitale versie van het rapport downloaden. Meer informatie over deze rapportage: In 2017 is het samenwerkingsproject ‘Kennisplatform Rivierkreeft’[1] gestart door milieuorganisatie Good Fish Foundation (GFF), […]

Hart van Nederland over Kennisplatform Rivierkreeft

In de uitzending van Hart van Nederland van 20 augustus 2019 waren Matthijs Makop (Naturon), Fabrice Ottburg (WENR) en Irene Kranendonk (GFF) te zien tijdens de veldproef werkzaamheden. Deze veldproef is een onderdeel van het project Kennisplatform Rivierkreeft. In de veldproef onderzoeken we of bevissing van de rivierkreeften een mogelijke oplossing is voor de problemen […]

Kennisplatform Rivierkreeft bij Vroege Vogels!

Afgelopen dinsdag bezocht Vroege Vogels de veldproef in Dordrecht van Kennisplatform Rivierkreeft. De invasieve Amerikaanse rivierkreeft is een groeiende plaag in de Nederlandse wateren en GFF onderzoekt samen met WEMR en rivierkreeftvissers of de beroepsvisserij een oplossing kan bieden. De opname werd op zondag 18 augustus uitgezonden op NPO Radio 1. Gemist? Hier luister je het hele fragment […]

Noordholands Dagblad: Machteloos tegen opmars van ‘killer-kreeft’.

Tegen de opmars van de Amerikaanse rivierkreeft, een schadelijke exoot, is geen kruid gewassen. Tenminste, dat constateren Gedeputeerde Staten van Noord-Holland in antwoord op vragen van VVD-Statenlid Esther Rommel. Aldus het Noordhollands Dagblad op 11-02-2019. Rommel wilde weten wat de provincie onderneemt tegen de kreeft, die sinds midden jaren tachtig – in zes ’uitvoeringen’ – […]

“Rivierkreeften slopen kades”

Vandaag in de Telegraaf een artikel over invasieve Amerikaanse rivierkreeften en de impact die ze kunnen hebben, een voetbalwedstrijd is zelfs stilgelegd om overstekende rivierkreeften. “Natuurkenners en waterschappen in de Haagse regio luiden de noodklok over de opmars van de Amerikaanse rivierkreeften, die in toenemende mate dijken en kades vernielen.”, aldus de Telegraaf. Lees hier […]

Kennisplatform Rivierkreeft in Visserijnieuws

In het Visserijnieuws van vrijdag 14 december 2018 staat een artikel over het Kennisplatform Rivierkreeft.  Deze passage is bijgevoegd bij een uitgebreid verslag van de ALV van netVISwerk, gehouden op 8 december in de Botterschuur in Urk. Hierbij gaf Wageningen Environmental Research in samenwerking met Good Fish Foundation een presentatie over invasieve rivierkreeften in de […]

Rivierkreeften op TV!

De aflevering van Vroege Vogels van BNN Vara ging afgelopen vrijdag over het prachtige natuurgebied Botshol. Hierin werd er speciaal aandacht geschonken aan invasieve Amerikaanse rivierkreeften die ook hier in grote getalen aanwezig zijn en misschien zelfs de oorzaak zijn van de vertroebeling van het water. Winnie Rip van Waternet en Yannick Janssen van ATKB […]

Studiedag kennisplatform Rivierkreeft

Studiedag kennisplatform Rivierkreeft Woensdag 14 november 2018, Sportvisserij Nederland, Bilthoven. Foto’s: Fabrice Ottburg. Op 14 november 2018 zaten in Bilthoven een heleboel deskundigen op het gebied van rivierkreeften bij elkaar. Good Fish Foundation (GFF) en Wageningen Environmental Research (WENR) hadden deze bijeenkomst georganiseerd om boven tafel te krijgen wat we nu precies wel en niet […]

Studiedag Rivierkreeft

Code Rood: Stripboek over Rivierkreeften

Westlands stripboek Code Rood ligt in de winkel, Code Goud volgt snel Code Rood is er! Vrees niet, het gaat niet stormen, stortregenen en onweren. Het betekent dat het gloednieuwe Westlandse stripverhaal van Paul Kerrebijn en Koos Vellekoop in de schappen van de Naaldwijkse boekhandels ligt. Iets eerder dan de geplande 1 september, maar dat […]