Verspreiding in Nederland

Invasieve Amerikaanse rivierkreeften zijn tegenwoordig bijna in heel Nederland te vinden. Voornamelijk de Rode Amerikaanse Rivierkreeft is wijdverspreidt. LocalFocus maakte samen met waarneming.nl een interactieve kaart waarop de verspreiding van Amerikaanse rivierkreeften in Nederland prachtig in beeld komt. 

Rivierkreeften in overvloed, waar worden ze het vaakst gezien?

LocalFocus, 19 augustus 2019

Amerikaanse rivierkreeften worden steeds vaker gespot in Nederland . In veel gebieden zijn de beesten een ware plaag: ze beschadigen oevers en tasten de waterkwaliteit aan. Vooral in de Randstad wordt de exoot vaak gesignaleerd, blijkt uit cijfers van Waarneming.nl die zijn opgevraagd door LocalFocus. Sinds 2010 werden Amerikaanse rivierkreeften bijna 2.700 keer waargenomen. Per waarneming gaat het om gemiddeld zes exemplaren: in totaal zijn meer dan 12 duizend kreeften geteld. LocalFocus zette de waarnemingen op de kaart, waarbij het volgende opviel:

  • De Amerikaanse rivierkreeft is tot de wateren van elke provincie doorgedrongen, maar in de Randstad worden ze het meest gezien. Van de tien gemeenten met de meeste waarnemingen, liggen er negen in deze regio. Gemeente Gooise Meren staat bovenaan deze lijst met 287 waarnemingen sinds 2010.
  • Wat verder opvalt aan de cijfers is dat in de steden Breda , Tilburg , en Den Bosch in Noord-Brabant ook relatief vaak exotische rivierkreeften zijn gespot. Breda is na de Gooise Meren zelfs de gemeente met de meeste waarnemingen, namelijk 157 sinds 2010.

Daan Drukker, onderzoeker bij EIS, kenniscentrum voor insecten en andere ongewervelden, legt uit waarom de Amerikaanse rivierkreeft veel in de Randstad wordt gezien. Ten eerste wonen er meer mensen in de Randstad, dus zijn er ook meer potentiële waarnemers, ‘het waarnemerseffect’, aldus Drukker. “Maar er zijn ook echt meer rivierkreeften in de Randstad”, vervolgt hij. Het gaat dan vooral om de veel voorkomende Rode Amerikaanse soort, die in het verleden in deze regio veelvuldig is verhandeld en ontsnapt.

Vissen op rivierkreeften, makkelijker gezegd dan gedaan

Rivierkreeften kunnen gegeten worden: in Zweden en de VS gelden ze als een populaire delicatesse. Bevissen lijkt een logische oplossing voor de overlast die ze veroorzaken – sinds 2016 is dit ook wettelijk toegestaan – maar toch is het voor beroepsvissers lastig om aan vergunningen te komen. Sommige waterbeheerders zijn namelijk huiverig, omdat er ook kanttekeningen zijn te plaatsen bij visserij als oplossing voor de rivierkreeftenplaag. “Voor vissers is het belangrijk dat de populatie in stand blijft, zodat ze het jaar daarna weer kunnen vissen, zij zullen nooit alles weg willen vangen”, vertelt marien bioloog  Irene Kranendonk van de Good Fish Foundation. “Waterbeheerders willen de kreeften liever helemaal weg hebben, dat strookt niet met elkaar”. Bovendien zijn vooral de grootste exemplaren interessant, waardoor kleinere kreeften kunnen blijven rondzwemmen, vertelt Kranendonk.

Toch is de vertegenwoordiger van de Good Fish Foundation optimistisch over bevissen als mogelijke oplossing, de vangstmethode met fuiken en korven leidt nauwelijks tot bijvangst of schade aan het ecosysteem. Samen met de Wageningen Universiteit en NetVisWerk, een belangenorganisatie voor kust- en binnenvissers, onderzoekt de milieuorganisatie nu of de rivierkreeften duurzaam kunnen worden gevangen. (Over deze samenwerking berichtte Radio 1 afgelopen zondag ook). Met veldproeven onderzoeken zij bij welke mate van bevissing er een goede balans ontstaat en de rivierkreeften niet meer schadelijk zijn. Mogelijk verschijnen de smakelijke kreeften in de toekomst dan toch vaker op de menukaart.

Aantal waarnemingen van rivierkreeften in Nederland per gemeente