Problemen door rivierkreeften

De aanwezigheid van exotische rivierkreeften wordt vaak in verband gebracht met het verdwijnen van aquatische vegetatie. Rivierkreeften knippen waterplanten weg om ze te consumeren, holen te kunnen graven of om andere redenen. Indirect zorgt het foerageergedrag van de rivierkreeft voor het opwoelen van sediment waarmee er weer voedingstoffen voor algen in de waterkolom gebracht worden waardoor er algenbloei kan optreden. Hierdoor wordt de lichtdoorlatendheid van het water sterk verminderd en kunnen waterplanten nog minder goed groeien. Door het verdwijnen van de waterplanten verandert het ecosysteem. Soorten die op of van de waterplanten leven verdwijnen dan ook.

Het kantelpunt waarop waterplanten verdwijnen en de waterkwaliteit afneemt is sterk afhankelijk van de kreeftendichtheid, het soort watersysteem en de soorten waterplanten.

In een gecontroleerd semi-veld experiment met de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft (Orconectes virilis) is aangetoond dat er vanaf een dichtheid van 0.63 kreeft/m3 een significante afname van waterplanten plaatsvindt. Niet duidelijk is of dit ook geldt voor de andere soorten invasieve rivierkreeften in natuurlijke watersystemen. Bovendien is deze dichtheid een mate van gemiddelde dichtheid over het systeem. Echter, rivierkreeften komen in ede natuur niet in gelijke, homogeen verdeelde dichtheden voor.

Het graafgedrag van de rivierkreeften kan ook schade veroorzaken aan oevers. De dieren graven holletjes en tunneltjes in oevers om hun kroost te bewaken of om eventuele droogval te overleven. Hierdoor ontstaat het risico van instabiele oevers, en in Zuid-Europa heeft dit al tot lekkage in lage dijken geleid. De omvang van dit probleem in Nederland is nog onbekend. Dit vormt echter wel een serieus risico voor de stabiliteit van onze dijken en oevers, en daarmee onze veiligheid.

Een ander probleem waar sommige waterbeheerders mee te maken krijgen is de ‘biologische verontreiniging’ van de bagger. Waterbeheerders moeten regelmatig baggeren, onder andere om de waterlopen begaanbaar te houden. De bagger wordt vervolgens afgevoerd naar een ander gebied en of verkocht aan een geïnteresseerde partij. Wanneer er in een gebied exotische rivierkreeften voorkomen is er het risico dat deze zich in het bagger hebben ingegraven. Wanneer ze na de baggerwerkzaamheden vervoert worden en in een ander gebied terechtkomen, worden ze zo verder verspreidt. Dit vormt een probleem wanneer waterbeheerders die hun bagger hierdoor niet meer kwijt kunnen en daarom extra kosten moeten maken.

De bovengenoemde effecten van de invasieve rivierkreeften op het ecosysteem zijn vooralsnog vooral op lokaal niveau onderzocht. Hoe groot de problemen zijn die de rivierkreeften op regionaal of zelf nationaal niveau veroorzaken en welke impact dit heeft voor o.a. andere soorten, de ecologische status van wateren, bagger en onderhoudswerkzaamheden is nog niet duidelijk. Mede met dit kennisplatform proberen we hier achter te komen.

Bronnen:

Couperus, A. S (2015). Kennisdocument rivierkreeften. IMARES rapport C190/15, publicatiedatum 23 december 2015. Download het kennisdocument hier.

Alle gebruikte documenten op deze website kun je via de pagina informatiebronnen vinden en downloaden.